A9

ဗိုလ္ခ်ဳပ္လက္ခံယူခဲ႕ေသာစစ္ေရယာဥ္

ႏွစ္စဥ္ ဒီဇင္ဘာလ ၂၄ ရက္ေန႔သည္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္(ေရ)၏ ႏွစ္ပတ္လည္ေန႔ (Navy Day) ျဖစ္သည္။ လြတ္လပ္ေရးႏွင့္အတူေပၚေပါက္ႀကီးထြားလာေသာ ျပည္တြင္းေသာင္းက်န္းမႈ ေခ်မႈန္းေရးတိုက္ပြဲမ်ားႏွင့္ ျမန္မာ့ပင္လယ္ျပင္ပိုင္နက္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရးတာဝန္မ်ားကို ထမ္းေဆာင္ခဲ့ေသာ ေမယု စစ္သေဘၤာႀကီးသည္ တပ္မေတာ္(ေရ)၏ ဂုဏ္ကိုသာမက ႏိုင္ငံ့ဂဳဏ္ရည္ကိုပါ ထမ္းေဆာင္ခဲ့ေသာ သမိုင္းဝင္ေရယာဥ္တစ္စီးလည္းျဖစ္သည္။ ထူးျခားခ်က္မွာ ဤစစ္ေရယာဥ္ကို ၿဗိတိသွ်တို႔ထံမွ လက္ခံရယူခဲ့သူမွာ အမ်ိဳးသားေခါင္းေဆာင္ႀကီး၊ လြတ္လပ္ေရးႏွင့္ တပ္မေတာ္၏ဖခင္ႀကီးျဖစ္သူ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကိုယ္တိုင္ပင္ျဖစ္၍ ေမယုဟူေသာအဓိပၸာယ္ျပည့္ဝေသာ အမည္ကိုလည္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကပင္ စိတ္ကူးစိတ္သန္းေကာင္းစြာျဖင့္ အမည္နာမေပးခဲ့ျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။

" H.M.S Fal"

စစ္ေရယာဥ္ေမယုသည္ ဒုတိယကမာၻစစ္အတြင္း ေရေၾကာင္းတိုက္ပြဲမ်ားတြင္ပါဝင္ခဲ့သည့္ ၿဗိတိသွ်ေတာ္ဝင္ေရတပ္မေတာ္မွ (River Class) အမ်ိဳးအစား ဖရီးဂိတ္(Frigate) စစ္သေဘၤာႀကီးျဖစ္ၿပီး ၄င္း၏မူလနာမည္မွာ (H.M.S Fal) ျဖစ္ပါသည္။ ဖားလ္ျမစ္(River Fal) ကိုအစြဲျပဳ၍ အမည္ေပးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ H.M.S Fal ကို ၁၉၄၂ခုႏွစ္ ေမလ ဒုတိယကမာၻစစ္အတြင္းတြင္ အဂၤလန္ႏိုင္ငံ၊ နယူးကာဆယ္ၿမိဳ႕ရွိ စမစ္(Smith) သေဘၤာက်င္းတြင္ တည္ေဆာက္ခဲ့ရာ ၁၉၄၂ခုႏွစ္၊ ႏိုဝင္ဘာ ၉ ရက္ေန႔တြင္တပ္ေတာ္ဝင္(Commissioned) ျပဳလုပ္၍ စတင္တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။ ေရငုပ္သေဘၤာတိုက္ဖ်က္ေရးႏွင့္ ကြန္ဗိြဳင္ေရယာဥ္အုပ္စု အေစာင့္လိုက္တာဝန္မ်ားကို ထမ္းေဆာင္ရန္ရည္ရြယ္၍ တည္ေဆာက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

Fal သည္ အတၱလႏိၱတ္သမုဒၵရာေျမာက္ပိုင္းတြင္ စစ္ဆင္ေရးတာဝန္မ်ားကို ဦးစြာတာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ရသည္။ ထို႔ေနာက္ အာဖရိကေျမာက္ပိုင္း ဖရီးေတာင္း(Free Town) ၿမိဳ႕ကိုအေျချပဳ၍ လာဂိုစ့္(Lagos)၊ တာကိုရာဒီ(Takoradi)ႏွင့္ ဖရီးေတာင္းၿမိဳ႕မ်ားအၾကားရွိ အေနာက္အာဖရိကေရလမ္းေၾကာင္းတစ္ေလွ်ာက္ ကြန္ဗိြဳင္ေရာယာဥ္အုပ္စုမ်ားကို အေစာင့္လိုက္သေဘၤာအျဖစ္ လိုက္ပါေစာင့္ေရွာက္ရသည္။ ထိုအခ်ိန္က အတၱလႏိၱတ္ စစ္ဆင္ေရးႀကီးကို မဟာမိတ္တို႔က ဆင္ႏႊဲခဲ့ၿပီးျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ဂ်ာမန္ေရငုပ္သေဘၤာ (U-Boat)မ်ား၏ ၿခိမ္းေျခာက္မႈအႏၱရာယ္ကို မစိုးရိမ္ရေတာ့ေပ။ ထို႔ေၾကာင့္ Fal အေနျဖင့္ ရန္သူ႔လႈပ္ရွားမႈႏွင့္ ထိေတြ႕ရျခင္းမရွိဘဲ ပံုမွန္အေစာင့္လိုက္တာဝန္ကိုသာ ထမ္းေဆာင္ခဲ့ရသည္။ ၁၉၃၅ခုႏွစ္ ေမလ ၉ရက္ေန႔က ဥေရာပတိုက္တြင္ ဂ်ာမန္တို႔ လက္နက္ခ်သည့္အခါ အာရွတိုက္တြင္ လက္နက္မခ်ေသးဘဲ က်န္ရွိေနသည့္ ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္တို႔ကို ဆက္လက္ေခ်မႈန္းတိုက္ခိုက္ရန္ မဟာမိတ္ စစ္ေရယာဥ္အခ်ိဳ႕ကို ေစလႊတ္ခဲ့ရာတြင္ အာဖရိကေတာင္ပိုင္းရွိ ဆိုင္မြန္စ္ေတာင္း(Simonstown)ၿမိဳ႕တြင္ အေျချပဳေနေသာ Fal သည္လည္းပါဝင္ခဲ့သည္။

"အာရွေရာက္ Fal"

ျမန္မာႏိုင္ငံကို မဟာမိတ္မ်ားက ျပန္လည္ထိုးစစ္ဆင္ခ်ိန္တြင္ ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္တို႔ကို ျမန္မာ့မ်ိဳးခ်စ္ေတာ္လွန္ေရးသမားက ေတာ္လွန္ရာတြင္ ျမန္မာ့အမ်ိဳးသားေရတပ္မေတာ္သားမ်ားကလည္း စစ္ေရယာဥ္ Fal ႏွင့္အတူ ေမယုျမစ္ဝွမ္း ရခိုင္တိုက္ပြဲမ်ားတြင္ ရြပ္ရြပ္ခၽြဲခၽြံ ပါဝင္တိုက္ခိုက္ခဲ့ၾကသည္။ ယင္းကို ဂုဏ္ျပဳေသာအားျဖင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းက စစ္ေရယာဥ္ Fal ကို လက္ခံရရွိေသာအခါ HMBS Mayu (ခ) ေမယု(Mayu)ဟု အမည္သစ္ေပးကင္းပြန္းတပ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး အဓိပၸာယ္ျပည့္ဝလွေသာအမည္တစ္ခုျဖစ္၍ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ အေတြးအျမင္ၾကြယ္ဝမႈမွာ ခ်ီးက်ဴးဖြယ္ျဖစ္ပါသည္။

"HMS Fal မွ HMBS Mayu"

၁၉၄၅ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လတြင္ ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္တို႔ လက္နက္ခ်သျဖင့္ ဒုတိယကမာၻစစ္ႀကီးၿပီးဆံုးခဲ့သည္။ ထိုအခါၿဗိတိသွ်အစိုးရက စစ္ေရယာဥ္ Fal ကို ျမန္မာႏိုင္ငံအရံေတာ္ဝင္ေရတပ္ Burma Royal Naval Volunteer Reserve သို႔ ၁၉၄၇ခုႏွစ္ ေမလ ၂၅ရက္ေန႔ တနဂၤေႏြေန႔ ၁၂း၀၀နာရီအခ်ိန္တြင္ အခမ္းအနားျဖင့္ (On Lone အျဖစ္) လႊဲေျပာင္းေပးခဲ့သည္။ ယင္းအခမ္းအနားကို စစ္ေရယာဥ္ Fal ေပၚတြင္က်င္းပခဲ့ရာ ထိုစဥ္က ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီး တာဝန္ထမ္းေဆာင္ေနေသာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကိုယ္တိုင္ တက္ေရာက္ကာ ဂုဏ္ျပဳအဖြဲ႕ကိုစစ္ေဆး၍ မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားကာ ေရယာဥ္အား ႏိုင္ငံ့ကိုယ္စား လက္ခံရယူခဲ့သည္။ ဤအခမ္းအနားတြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းက မိန္႔ခြန္းကို အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ေျပာၾကားခဲ့သည္။ မိန္႔ခြန္းထဲတြင္ ဤစစ္ေရယာဥ္ကို HMS Fal မွ HMBS Mayu သို႔ေျပာင္းလဲအမည္ေပးလိုက္ေၾကာင္းတစ္ပါတည္း ထည့္ေျပာခဲ့သည္။

ထိုအခ်ိန္က ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ လြတ္လပ္ေရးမရရွိေသးေခ်။
ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္းဆန္းေျပာၾကားခဲ့ေသာ မိန္႔ခြန္းမွာေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္သည္-

"I accept on behalf of the Burma Government the free loan of HMS Fal generously offered by His Majesty's Government. This is an auspicious occasion as, with the hand-over of this frigate, the Burma Royal Naval Volunteer Reserve will have for the first time a Major Warship fit to withstand all weather conditions. In keeping with the national status of the country it will be desirable to rename this ship while she is being used by the Burma Navy. I propose to rename her after the River Mayu in Arakan with which the officers and men of the Burma Royal Naval Volunteer Reserve in active service during the last war had proud associations. As you are all aware it was along the beaches of this river that the Burma Royal Naval Volunteer Reserve played a prominent part in the active operations against the Japanese during the famous Arakan Campaigns. Their courage, determination and resolut during these operations have won for them a well-deserved praise and I as a Burman take pride in their achievements.

I wish to thank, on behalf of my government, Lt. Commander Mitchell, his officers and men for bringing this ship safely to our hands. I now rename the ship HMBS Mayu and hand over to Lt. Commander Khin Mg Bo to take charge of its command under the orders of the officer commanding, Burma Royal Naval Volunteer Reserve and the Burma Government.
25 May 1947"

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းသည္ ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္ေတာ္လွန္ေရးတြင္ ရခိုင္စစ္မ်က္ႏွာ ေမယုျမစ္ဝွမ္း၌ ပါဝင္ဆင္ႏႊဲခဲ့ၾကေသာ ျမန္မာ့ေရတပ္မေတာ္သားတို႔၏ ဂုဏ္ယူဖြယ္ျဖစ္ေသာ တာဝန္ထမ္းေဆာင္မႈအခန္းက႑ကို မိန္႔ခြန္းထဲတြင္ မွတ္မွတ္ရရထည့္သြင္းေျပာၾကားကာ ဂုဏ္ျပဳခဲ့ေပသည္။ (ေမယုစစ္ သေဘၤာကို လက္ခံၿပီး ႏွစ္လခန္႔အၾကာ ၁၉၄၇ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လ ၁၉ရက္ေန႔ စေနေန႔ တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းမွာ က်ဆံုးခဲ့ရသည္။)

ေရယာဥ္ကိုလႊဲေျပာင္းစဥ္က စစ္ေရးယာဥ္မွဴးမွာ ၿဗိတိသွ်ေတာ္ဝင္ေရတပ္မေတာ္မွ ဗိုလ္မွဴး မစ္ခ်ဲ(Lt. Commander Mitchell) ျဖစ္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ ေရတပ္မေတာ္မွ ဗိုလ္မွဴး ခင္ေမာင္ဘို(Lt. Commander Khin Mg Bo)ျဖစ္သည္။ ၁၉၄၈ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ ၄ရက္ေန႔တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံလြတ္လပ္ေရးရရွိခဲ့သည္။
ထို႔ေၾကာင့္ ေမယုစစ္သေဘၤာကိုလည္း ၁၉၄၈ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္ ၂၉ရက္ေန႔တြင္ ျမန္မာ့ေရတပ္မေတာ္သို႔ Free Gift အျဖစ္ အၿပီးအပိုင္လႊဲေျပာင္းေပးခဲ့သည္။ လြတ္လပ္ေသာ ျမန္မာ့ေရတပ္မေတာ္ပိုင္ စစ္ေရယာဥ္ျဖစ္လာေသာ ေမယုကို HMBS Mayu ကို UBS Mayu သို႔ အေခၚအေဝၚေျပာင္းလဲခဲ့သည္။ ထိုအခ်ိန္တြင္ ေမယုစစ္သေဘၤာႀကီး၏သက္တမ္းမွာ ၅ႏွစ္မွ်သာရွိေသးရာ အလြန္သစ္လြင္ေသာ သက္တမ္းပင္ရွိေသးသည့္ ဖရီးဂိတ္အဆင့္ စစ္သေဘၤာႀကီးကို ပိုင္ဆိုင္ခဲ့ရသျဖင့္ ျမန္မာ့ေရတပ္မေတာ္အတြက္ ေမယုသည္ ဂုဏ္ယူဝင့္ၾကြားစရာျဖစ္ခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ေမယုသည္ ျမန္မာ့ေရတပ္မေတာ္တြင္ စတင္ထမ္းေဆာင္သည့္အခ်ိန္မွစ၍ ၃၂ႏွစ္လံုးလံုး ျမန္မာ့ေရတပ္မေတာ္၏ အလံေဆာင္အဓိကစစ္ေရယာဥ္(Flag Ship)ျဖစ္ခဲ့ေလသည္။

"ျပည္တြင္းေသာင္းက်န္းမႈ ေခ်မႈန္းေရးတိုက္ပြဲဝင္"

လြတ္လပ္ေရးရရွိၿပီးေနာက္ ျပည္ပေသြးထိုးမႈေၾကာင့္ ျပည္တြင္းေသာင္းက်န္းမႈ အရွိန္အဟုန္အျပင္းအထန္ဆံုးေသာကာလမ်ားျဖစ္သည့္ ၁၉၄၈-၅၀ ခုႏွစ္မ်ားတြင္ လြတ္လပ္ေရးႏွင့္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာတည္တံ့ခိုင္ၿမဲေရးအတြက္ စစ္ေရယာဥ္ေမယုသည္ ေသာင္းက်န္းသူမ်ားကို ႏွိမ္နင္းသည့္ၿမိဳ႕သိမ္းတိုက္ပြဲမ်ားတြင္ ေရွ႕တန္းမွ ပါဝင္တိုက္ခိုက္ခဲ့ရျပန္သည္။ စစ္ေရယာဥ္မွဴး ဗိုလ္မွဴးခင္ေဖႀကီးဦးစီး၍ အင္းစိန္သိမ္းတိုက္ပြဲ(၁၉၄၈)၊ သန္လ်င္-က်ိဳက္ေခါက္ဘုရားတိုက္ပြဲ(၁၉၄၈)၊ ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕သိမ္းတိုက္ပြဲ(၁၉၄၉)ႏွင့္ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕သိမ္းတိုက္ပြဲ(၁၉၅၀)တို႔တြင္ ပါဝင္ဆင္ႏႊဲခဲ့ရသည္။ စစ္ေရယာဥ္ ေမယုသည္ ၁၉၄၉ခုႏွစ္တြင္ အေရွ႕ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံ(ယခု ဘဂၤလားေဒရွ္႕)သို႔ ခ်စ္ၾကည္ေရးခရီးစဥ္ ၂ႀကိမ္သြားခဲ့ၿပီး၊ ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံႏွင့္ အိႏိၵယႏိုင္ငံသို႔ တစ္ႀကိမ္ ခ်စ္ၾကည္ေရးခရီးမ်ား အသီးသီးသြားေရာက္ခဲ့ရေလာက္ေအာင္ ျမန္မာ့ဂုဏ္ေဆာင္စရာျဖစ္ခဲ့သည္။

ျမန္မာ့ပင္လယ္ျပင္ႏွင့္ကမ္းရိုးတန္းတစ္ေလွ်ာက္တြင္ ႏွစ္ေပါင္း ၃၂ႏွစ္ၾကာ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ၿပီးသည့္အခ်ိန္တြင္မူ ေရယာဥ္၏ကုန္းပတ္မ်ား၊ ေရလံုခန္းမ်ားစသည့္ Strength Member မ်ားေဆြးျမည့္ ပ်က္စီးလာမႈရွိလာျခင္း၊ ေရယာဥ္ကိုယ္ထည္ကို Riveted Construction နည္းျဖင့္တည္ေဆာက္ထားခဲ့သည့္အတြက္ ေရလံုမႈ Water Tight Integrity က်ဆင္းလာျခင္းမ်ားေၾကာင့္ပင္လယ္ျပင္တြင္ စိတ္ခ်လက္ခ် သံုးစြဲရန္မသင့္ေတာ့ဟုဆံုးျဖတ္ၿပီးေနာက္ ၁၉၇၉ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလ ၂၈ ရက္ေန႔တြင္ တပ္ေတာ္ဝင္ အျဖစ္မွ ရပ္စဲ( Decommissioned ျပဳလုပ္)ခဲ့သည္။

"ေမယုစြမ္းရည္"

ေမယုစစ္သေဘၤာႀကီးသည္ အလ်ား ၃၀၁ ေပ ၇လက္မ၊ ဗ်က္ ၃၇ေပ၊ ဝန္ျပည့္အေလးခ်ိန္ ၂၁၇၀တန္ႏွင့္ ဝန္ျပည့္ေရစူး ၁၃ေပရွိသည္။ မူလက Boiler ႏွစ္လံုး၊ ျမင္းေကာင္ေရ ၅၅၀၀ အား(Twin Shafts) ျဖင့္ တစ္နာရီလွ်င္ ေရမိုင္ ၂၀ႏႈန္းခုတ္ေမာင္းႏိုင္သည္။ မူလတပ္ဆင္ခဲ့ေသာလက္နက္မ်ားမွာ ၄လက္မ အေျမာက္(၂)လက္၊ ၄၀မမ ေဘာ္ဖာ အေျမာက္(၄)လက္၊ Hedgehop (ေရျမဳပ္ဒံုး) ၂၄ခုႏွင့္ Depth Charge (ေရျမဳပ္ဗံုး) မ်ားတပ္ဆင္ထားသည္။
ေနာင္အခါ ၄လက္မ အေျမာက္(၂)လက္၊ ၄၀မမ ေဘာ္ဖာ အေျမာက္(၂)လက္၊ ၂၀မမ စက္အေျမာက္(၄)လက္တို႔ျဖင့္ ေျပာင္းလဲဖြဲ႕စည္းတပ္ဆင္ခဲ့သည္။ တိုက္ပြဲအတြင္း ဒဏ္ရာရရွိသူမ်ားကို ခြဲစိတ္ကုသႏိုင္ရန္ ခြဲစိတ္ခန္းပါ ထည့္သြင္းတည္ေဆာက္ထားသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။ ေမယုတြင္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည့္ေရယာဥ္မွဴးေပါင္း(၁၄)ဦးရွိခဲ့သည္။

"Museum Ship တစ္ျဖစ္လဲ ေမယု"
ယခုအခါ လြတ္လပ္ေရးသမိုင္းဝင္ျဖစ္ေသာ ေမယုစစ္သေဘၤာႀကီးကို သန္လ်င္ ဆိပ္ႀကီးေရတပ္ေလ့က်င့္ေရး ဌာနခ်ဳပ္စခန္းတြင္ ျပတိုက္ေရယာဥ္(Museum Ship)အျဖစ္ ထိန္းသိမ္းထားရွိသည္။

Written By။ ေဆြဇင္ညြန္႔