A9

နီလာ ( Sapphire ) အေႀကာင္းသိေကာင္းစရာ

စက္တင္ဘာလတြင္ ေမြးဖြားသူမ်ားအတြက္ အေဆာင္ေက်ာက္မွာ မာျခင္းအဆင့္ ၉ ရွိျပီး ပတၱျမားႏွင္႕ အုပ္စုတစ္ခုတည္း ျဖစ္ေသာေၾကာင္႕ ေက်ာက္ညီအစ္မလို႕ ေတာင္တင္စားေခၚေ၀ၚၾကတဲ႕ အျပာေရာင္ နီလာ ရတနာျဖစ္ပါတယ္။
အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ နီလာကို Sapphire ဟုေခၚ၏။
Sapphire ဟူေသာ ေ၀ါဟာရ၏ အဓိပါယ္မွာ ၿပာသည္ဟာ အဓိပါယ္ရ၏။
အရည္အေသြးအေကာင္းဆံုး နီလာမွာ ေကာင္းကင္ျပာေရာင္ ျဖစ္ပါတယ္လည္းဆုိႀကပါတယ္။ကမၻာေပၚရွိေစ်းကြက္တြင္ ေတြ႔ရေသာ ၉၀ရာခိုင္ႏႈန္းေသာ နီလာမ်ားမွာ မီးဖုတ္ျပဳျပင္ထားေသာ ေက်ာက္မ်ား ျဖစ္လုိ႕ေနပါတယ္။
နီလာကို ျမန္မာႏိုင္ငံ၊ သီရိလကၤာ၊ ထိုင္း၊ ကေမၼာဒီယား၊ ဗီယက္နမ္နဲ႕ အိႏၵိယႏိုင္ငံတို႕ တူးေဖာ္ရရွိႏိုင္ပါတယ္။
နီလာကို ၀တ္ဆင္သူမ်ားအတြက္ အက်ိဳးသက္ေရာက္ပံုမွာ
၁. ေပ်ာ္ရႊင္ျခင္း၊ ျငိမ္းခ်မ္းျခင္းတို႕ကို ယူေဆာင္ေပးႏိုင္ျခင္း
၂. မေကာင္းေသာေဘးရန္မွ ကာကြယ္ေပးျခင္း
၃.က်န္းမာေရးေကာင္းေစျခင္း၊ ေက်နပ္ေရာင္႕ရဲေစျခင္း
၄.အဖ်ားေရာဂါ၊ အေရျပားႏွင္႕ပတ္သက္ေသာ ေရာဂါ၊ မ်က္စိႏွင္႕ပတ္သက္ေသာ ေရာဂါမ်ားကို သက္သာေစႏိုင္ျခင္း
၅.နီလာ ၀တ္ဆင္ထားသူသည္ တစ္စံုတစ္ရာေသာ မႏွစ္ျမိဳ႕ဖြယ္ ကိစၥတစ္ခုခု ျပဳလုပ္ပါက ၀တ္ဆင္ထားေသာ နီလာမွာ အေရာင္ ေဖ်ာ႕သြားတတ္ျခင္း
၆.ဆဌမအာရံုကို လႈံ႕ေဆာ္ေပးႏိုင္ျခင္း စသည္တို႕ျဖစ္ပါတယ္။
နီလာသည္ ကမၻာသမိုင္းတြင္ အဓိကရတနာတစ္မ်ိဳးအျဖစ္ ေနရာယူခဲ့ေသာေက်ာက္မ်က္ျဖစ္၏။ ဥေရာပနန္းသံုးရတနာျဖစ္၏။
တမန္ေတာ္ (မိုးဇက္) အား ဘုရားသခင္၏ ဗ်ာဒိတ္ေတာ္ဆယ္ပါးကို နီလာ၏ ေက်ာက္သားေပၚတြင္ ထြင္းျပီး မွတ္တမ္းတင္ေစခဲ့ဖူးသည္ဟုလည္း ဆို၏။
နီလာ၏အျပာေရာင္သည္ ေကာင္းကင္ဘံုဟုအဓိပါယ္ဖြင့္ဆိုေနသည့္
အတြက္ျဖစ္၏။
ကိုရမ္ဒန္မ်ားတြင္ အနီေရာင္မွလြဲျပီး က်န္အေရာင္အားလံုးမွာ နီလာမ်ားပင္ျဖစ္၏။
၁။နီလာျပာ
၂။နီလာျဖဴ
၃။နီလာ၀ါ
၄။နီလာစိမ္း
၅။နီလာေရႊ
၆။နီလာပန္း
၇။နီလာခ၇မ္း
၈။နီလာမရမ္း စသည္ျဖင့္ အေရာင္ ရွစ္မ်ိဳးေတြ႕ရ၏။
ထိုအေရာင္မ်ားတြင္ အေရာင္ႏွစ္ခုစပ္နီလာမ်ား၊ ဥပမာ-စိမ္းျပာ၊စိမ္း၀ါ၊ ျပာနီစသည့္ ႏွစ္ေရာင္ေရာဖက္ေနေသာ နီလာမ်ိဳးကိုလည္း ျမင္ေတြ႕ရေသး၏။
သို႔ေသာ္ ယင္းေရာင္စံုရွိေသာ နီလာမ်ားတြင္ အျပာေရာင္ရွိေသာ နီလာတစ္မ်ိဳးသာလွ်င္ ရတနာတန္း၀င္ နီလာတန္း၀င္ နီလာျဖစ္၏။
ရတနာကုန္သည္ေလာကတြင္ ပံုမွန္ေစ်းရွိ၏။ ေတာ္၀င္နီလာျဖစ္၏၊
အျပာဟူေသာအေရာင္မွာ အေရာင္မ်ိဳးစံုရွိ၏။ ပင္လယ္ျပာ၊ ေကာင္းကင္ျပာ၊ မင္ျပာ၊ ေရတပ္ျပာ၊ကတၱီပါျပာ၊ ေၿပာင္းဖူးျပာ စသည္တို႔ျဖစ္သည္။
ျမန္မာ့ရတနာေလာကတြင္မူ နီလာျပာပံုနွင့္ပတ္သတ္ျပီး ျမန္မာတို႔၏နည္းအတိုင္း အျမင္အတိုင္းခြဲျခားထား၏။ ၾကယ္ျပာ၊ပန္းပြင့္အျပာ၊ၾကာညိဳပန္းအျပာ၊ငွက္ခါးေတာင္အျပာ၊ႏုေသာအျပာ၊ အျပာႏု၊မီးခိုးအျပာ၊ ေခါပုတ္ျပာ၊စိမ္းျပာ၊ ဒုတၱာျပာ၊ ေရွးေခတ္ၾကက္ဆူပုလင္းအျပာ စသည္တို႔ျဖစ္၏။
နီလာသည္ အမည္လွေသာ္လည္း လွည္ျဖားႏိုင္သည့္ စြမ္းအားမွာ ပတၱျမားထက္ပို၏။
အေရာင္အတိအက်တူေသာ နီလာတစ္ထုပ္ကိုရွာရန္မဆို ထားဘိ အတိအက် အေရာင္တူပါသည္ဟူေသာ နီလာႏွစ္ပြင့္ကိုပင္ ရွာေဖြေပးရန္အလြန္ခက္လွ၏။
နီလာတစ္ပြင့္ႏွင့္ တစ္ပြင့္အေရာင္မွာ ဆင္ဆင္တူသည္သာမ်ား၏။အတိအက်တူသည္ဟူေသာနီလာမ်ားမွာ အလြန္ရွား၏။ အနည္းငယ္မွ်ကြာျခားသည္မ်ား ရွိတတ္ၾကသည္သာျဖစ္၏။
နီလာမွာ တစ္ပြင့္ခ်င္းၾကည့္လွ်င္ အလြန္လွ၏။ သို႔ေသာ္ ထိုအပြင့္ထက္ ပိုလွေသာ အပြင့္ကိုယူလာျပီး ယွဥ္လိုက္သည္နွင့္ ေစာေစာကလွပါသည္ဆိုေသာ နီလာမွာ ၾကည့္မရေအာင္ပင္ ရုပ္ဆိုးသြားတတ္၏။ ထို႔ေၾကာင့္နီလာ၀ယ္လွ်င္ေက်ာက္ခံထားသင့္၏။ ထိုေက်ာက္ခံႏွင့္ ယွဥ္ျပီးသာ အျမဲ၀ယ္သင့္၏။ ေက်ာက္ခံကိုလည္း သံုးရည္ခန္႔ ေဆာင္ထားသင့္၏။
ေဘးကင္းေစေသာအစြမ္း
နီလာကို ေရွးက အဆိပ္ရွိေသာ သတၱ၀ါမ်ားကို ေသေစႏိုင္ေသာ ေက်ာက္ျဖစ္သည္ဟု ယံုၾကည္ၾက၏။နီလာျဖင္႕ျပဳလုပ္ထားေသာ အိုး၊ခြက္ တစ္ခုခုတြင္ အဆိပ္ရွိေသာ ေျမြကို ထည္႕လိုက္ပါက ေျမြမွာ မၾကာခင္တြင္ ေသဆံုးသြားေၾကာင္း သိမွတ္ရပါတယ္။ အဆိပ္ရွိေသာသတၱ၀ါ၏အႏၱရာယ္မွ ကင္းေစရန္ နီလာကို၀တ္ဆင္ခဲ့ၾက၏။
အခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံမ်ားတြင္နီလာကို၀တ္ဆင္ျခင္းျဖင့္ အညွိဳ႕ခံရျခင္း၊ အခ်ဳပ္အေႏွာင္ခံရျခင္းမ်ားမွ လြတ္ကင္းေစႏိုင္သည္ဟု ယံုၾကည္ၾကသည္။
ျမန္မာတစ္ခ်ိဳ႕ တစ္ေခတ္က လက္ဖြဲ႕ေဆာင္ျခင္း၊၀တ္ျခင္းျပဳသကဲ့သို႕ တစ္ေခတ္က ဥေရာပတြင္ေဂၚၾကိဳးနီလာကို လက္ဖြဲ႕အသြင္အသံုးျပဳခဲ့ၾက၏။ ေဂၚၾကိဳးတြင္ပါေသာ ၾကိဳးသံုးၾကိဳးကို ယံုၾကည္ျခင္း၊ေမ်ွာ္လင့္ျခင္း၊ ကံၾကမၼာကို ဖန္တီးႏိုင္စြမ္းျခင္း သေကၤတမ်ားျဖင့္မွတ္ယူခဲ့၏။
သမုိင္းထဲကသူ႕အေႀကာင္း
၁၇ရာစုတြင္ ထင္ရွားေသာ ကမၻာေက်ာ္နယ္သစ္ရွာေဖြသူ သူရဲေကာင္းၾကီး ဆာရစ္ခ်က္ဗာတန္ သည္ သူ၏စြန္႕စားသြားလာသည့္ ခရီးစဥ္မ်ားတြင္ ေဂၚၾကိဳးနီလာကို အေဆာင္ေက်ာက္မ်က္အျဖစ္ လွိ်ဳ႕၀ွက္သယ္ေဆာင္သြား၏။
မိုးကုတ္ေက်ာက္တြင္းမ်ားတြင္ ပတၱျမားၾကီးမ်ားကို အလြန္ေတြ႕ရခဲ ေတြ႕ခဲေသာ္လည္း နီလာၾကီးကိုပိုျပီး ျမင္ရေတြ႕ရတတ္၏။
ေဂြးပင္ဦးေက်ာက္လံုး၏ နီလာၾကီးမွာလည္း ကမၻာေက်ာ္နီလာၾကီးပင္ျဖစ္၏။
ထိုနီလာၾကီးသည္ ၁၉၂၈ ခုနွစ္တြင္ မိုးကုတ္ျမိဳ႕ ေဂြးပင္ရြာအနီးမွ ထြက္ရွိခဲ့ျပီး အရိုင္းခ်ိန္ ၉၅၈ ကရက္ရွိ၏။ အေနာက္တိုင္းး စာနယ္ဇင္းေလာကတြင္ Gem of Jungleဟုအမည္ေပးထား၏။ ထိုနီလာအရိုင္းတံုးကို အေမရိကန္ ရတနာကုန္သည္ၾကီး Albert Ramsaym က အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၃၀၀၀ ျဖင့္၀ယ္သြား၏။
ကုန္သည္ၾကီး ကိုယ္တိုင္ ထိုအရိုင္းတံုးကို ျဖတ္ေတာက္ေသြးခဲ့ျပီး ၆၆ဒသမ ၅၃ကာရက္မွ ၄ဒသမ ၃၉ ကာရက္ခ်ိန္မ်ားအတြင္းရွိသည့္ နီလာအယဥ္ ကိုးပြင့္၇ရွိခဲ့၏။ ယင္းနီလာကိုးပြင့္မွာ အရည္ေသြး ေကာင္းမြန္ျပီး အလြန္လွပသည့္ နီလာမ်ားျဖစ္သည္ဟု ဆို၏။
ကုန္သည္ၾကီး အယ္ဘတ္ရမ္ေဆးသည္ ထိုနီလာအေၾကာင္းကို ၁၉၃၄ ခုႏွစ္ထုတ္ Saturday Evening Post တြင္ အက်ယ္တ၀င့္ေဖာ္ျပခဲ့၏။ ထိုေခတ္ အေမရိကန္ျပည္သူတို႕ အလြန္စိတ္၀င္စားခဲ့သည့္ ျမန္မာ့နီလာၾကီးျဖစ္၏။
S.M. Tagore ၏ ၁၈၇၉ ခုႏွစ္တြင္ထုတ္ေ၀ေသာ Mani-mala အမည္ရွိ စာအုပ္မွာ ရတနာေလာကတြင္ထင္ရွားေသာစာအုပ္ျဖစ္သည္။
ထိုစာအုပ္တြင္ေဖာ္ျပထားခ်က္မ်ားအရ အင္း၀ျမန္မာဘုရင္ထံခစားဖူးေသာ ျဗိတိသ်ွသံမွဴးတစ္ဦးသည္ အလြန္လွသည့္ ၉၅၁ ကရက္ ခ်ိန္ရွိေသာ နီလာၾကီး တစ္ပြင့္ကို ျမင္ေတြ႕ခဲ့ဖူးသည္ဟု ဆို၏။
၁၉၆၇ ခုနွစ္က မိုးကုတ္မွ အလြတ္ၾကီးလွေသာ နီလာအရိုင္းတုန္းၾကီးတစ္ခုကို တူးေဖာ္ရရွိခဲ့၏။ အေလးခ်ိန္ ၆၃၀၀၀ ကရက္ ( ၂၇ ဒသမ ၇၈၃ ေပါင္ သို႔မဟုတ္ ၁၂ ဒသမ ၆ ကီလိုဂရမ္)ရွိ၏။ ျမန္မာေက်ာက္မ်က္ဌာနမွ ပိုင္သည့္နီလာၾကီးျဖစ္၏။

မွီၿငမ္း > ဦးလွ၀င္း ေလသူရဲတစ္ဦး ႏွင့္ မေခ်ာ